Sınıf Öğretmeni Adaylarının Sürdürülebilir Kalkınma İçin Eğitim Bağlamında Pedagojik Alan Bilgilerinin ve Öğretimsel Stratejilerinin İncelenmesi: Bütüncül Bir Durum Çalışması

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, sınıf öğretmeni adaylarının "Sürdürülebilir Kalkınma İçin Eğitim" (SKİE) kapsamındaki pedagojik alan bilgilerini, ders planlama süreçlerini ve uygulama sırasında tercih ettikleri öğretimsel stratejileri derinlemesine incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden "Bütüncül Tek Durum Deseni" (Holistic Single Case Study) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı son sınıfında öğrenim gören ve "Sürdürülebilir Kalkınma ve Eğitim" seçmeli dersini alan 6 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden "ölçüt örnekleme" (criterion sampling) yoluyla belirlenmiştir. Araştırmada veri çeşitlemesini (triangulation) sağlamak amacıyla çoklu veri toplama araçları kullanılmıştır: (1) Yarı yapılandırılmış görüşmeler, (2) Öğretmen adaylarının hazırladığı sürdürülebilir kalkınma odaklı ders planları, (3) Mikro öğretim uygulamalarına ait video kayıtları ve gözlem notları, (4) Adayların süreç boyunca tuttukları yansıtıcı günlükler. Elde edilen nitel veriler, MAXQDA 2022 yazılımı desteğiyle "İçerik Analizi" tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler; "Konu Alanı Bilgisi", "Öğretim Stratejisi Bilgisi", "Öğrenciyi Tanıma Bilgisi" ve "Öğretim Programı Bilgisi" olmak üzere dört ana tema altında kodlanmıştır. Araştırma bulguları, sınıf öğretmeni adaylarının sürdürülebilir kalkınmayı ağırlıklı olarak "çevresel" boyutuyla ele aldıklarını, "ekonomik" ve "sosyal" boyutları ders planlarına entegre etmekte zorlandıklarını göstermiştir. Pedagojik strateji bağlamında adayların en sık "örnek olay incelemesi" ve "yaratıcı drama" yöntemlerine başvurdukları, ancak öğrencilerin karşılaşabileceği kavram yanılgılarını (örn: iklim değişikliği ile ozon tabakasının delinmesi arasındaki ilişki) öngörmede eksiklikler yaşadıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğretmen yetiştirme programlarında SKİE'nin sadece teorik bilgi olarak değil, disiplinler arası bir yaklaşımla ve uygulama temelli (practicum-based) olarak sunulması gerektiği önerilmiştir.